آقامیری تنها نیست
نکسترو: اظهارات محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، درباره ی دستیابی ایران به فناوری مختل کردن سرویس اینترنت ماهواره ای استارلینک، بار دیگر بحث درباره ی رویکرد سیاست گذاران ایرانی در برخورد با فناوری های نوظهور را مطرح کرده است. مرضیه ادهم، پژوهشگر حوزه اینترنت و فضای مجازی، در گفت و گو با خبرآنلاین با استناد به نظریه «نشر نوآوری» توضیح می دهد که چه طور مقاومت در مقابل فناوری می تواند به سیاست هایی مانند فیلترینگ منجر شود؛ سیاست هایی که به قول او، نه مانع فراگیر شدن فناوری شده اند و نه امکان مدیریت مؤثر آنرا فراهم آورده اند. او ضمن اشاره به تجربه ویدئو، ماهواره، رسانه های اجتماعی و استفاده از فیلترشکن در ایران، باور دارد راه حل مواجهه با فناوری های جدید، از استارلینک تا پلت فرم های دیجیتال، شناخت، تنظیم گری و ایجاد امکان رقابت است، نه فقط مسدودسازی و محدودیت.
تینا مزدکی_ محمدامین آقامیری، دبیر شورایعالی فضای مجازی، اخیرا مدعی شده است ایران به فناوری هایی برای مختل کردن یا از کار انداختن سرویس استارلینک نیز دست یافته است و این فناوری ها از نظر فنی «عملیاتی و آماده» هستند.
چرا سیاست گذاران به جای شناخت و مدیریت فناوری های جدید، اغلب به مواجهه با آنها روی می آورند؟ چرا تجربه مواجهه با ویدئو، ماهواره و اینترنت نتوانسته مسیر سیاستگذاری در مقابل فناوری های نوظهور را تغییر دهد؟ مرضیه ادهم، پژوهشگر حوزه اینترنت و فضای مجازی، با ارجاع به نظریه «نشر نوآوری» توضیح می دهد که چطور مقاومت در مقابل پذیرش فناوری در ساختار تصمیم گیری می تواند به سیاست هایی منجر شود که نه فقط مانع توسعه فناوری نمی شوند، بلکه امکان مدیریت نتایج آنرا نیز محدود می کنند.
او ضمن اشاره به استفاده گسترده مردم از فیلترشکن، اعتقاد دارد ناکامی فیلترینگ و ناتوانی در مدیریت دسترسی خردسالان به پلت فرم ها، نمونه هایی از نتایج این رویکرد هستند؛ نگاهی که به قول او، در رویارویی با فناوری هایی مانند استارلینک نیز ادامه دارد.
مقاومت در مقابل فناوری چطور به سیاستگذاری راه پیدا می کند؟
مرضیه ادهم در جواب این پرسش که چه توضیحی برای نگاههای سلبی وجود دارد که به جای شناخت و مدیریت فناوری های جدید، بر ممانعت از ورود و گسترش آنها متمرکز است، می گوید: «دلایل مختلف و نظریه های متفاوتی وجود دارد، اما فکر می کنم نظریه «نشر نوآوری» راجرز که سال هاست طرح شده، می تواند این رفتارها را به خوبی توضیح دهد.»
او در ادامه اضافه کرد: « به صورت کلی، در رویارویی با فناوری، نوآوری و تکنولوژی، سه نوع نگاه وجود دارد:
یک گروه پیشرو؛ یعنی از نوآوری استقبال می کنند، خیلی زودتر از دیگران به سراغ آن می روند، از آن استفاده می نمایند و به گسترشش کمک می کنند. حتی امکان دارد گاهی خطرات یا مشکلات احتمالی آنرا نبینند، چون می خواهند زودتر از دیگران از تکنولوژی جدید استفاده نمایند. بطورمثال آنهایی که زودتر از بقیه جدید ترین مدل یک محصول را می خرند یا پلت فرم های جدید را نصب می کنند و به کار می گیرند. دو، گروه پذیرندگان دیرهنگام نوآوری؛ این افراد در مقابل تغییر مقاومت زیادی دارند. بعنوان مثال، وقتی تلفن های دکمه ای قرار بود جای خودرا به گوشیهای هوشمند با سیستم عامل اندروید بدهند، بعضی افراد با افتخار سال ها از همان مدلهای قدیمی استفاده می کردند یا به سادگی در شبکه های اجتماعی حساب کاربری نمی ساختند. سوم، گروه مقاوم در پذیرش نوآوری یا آنهایی که در مقابل آن مقاومت می کنند.»
مرضیه ادهم: اکثریت جامعه بین این دو طیف قرار می گیرند. یعنی نه در پذیرش نوآوری بالاتر از حد پیشرو هستند و نه بشدت در مقابل آن مقاومت می کنند. این گروه را میتوان بخش میانی جامعه دانست. مسئله از جایی خطرناک می شود یا به گره می خورد که افرادی با تأخیر زیاد در پذیرش نوآوری یا آنهایی که در مقابل آن مقاومت می کنند، در جایگاه حکمرانی قرار بگیرند.
مرضیه ادهم، پژوهشگر حوزه اینترنت و فضای مجازی
این پژوهشگر حوزه اینترنت و فضای مجازی در جواب این پرسش که چرا سیاست هایی که با هدف ممانعت از توسعه فناوری هایی مانند ویدئو، ماهواره، اینترنت و شبکه های اجتماعی اجرا شده اند، نتوانسته اند مانع استفاده گسترده مردم از این تکنولوژی ها شوند، توضیح می دهد: «طبقه حکمران باید نسبت به میانگین جامعه نگاه پویاتری داشته باشد، آینده پژوه باشد و چند گام جلوتر را ببیند. حتی اگر مقرر است تنظیم گری کند یا قانونی وضع کند، باید از متوسط جامعه جلوتر باشد و مانند یک شطرنج باز، چند حرکت بعدی را پیش بینی کند. اما وقتی در جایگاه تصمیم گیری، از گروهی باشی که در مقابل پذیرش نوآوری مقاومت می کند، به جای این که فناوری را بشناسید، ساختار آنرا یاد بگیرید و در رابطه با نحوه ی استفاده و تنظیم گری آن تصمیم بگیرید، صرفا با نگاه تهاجمی به آن نگاه می کنید. می گویید با یک تهاجم مواجه هستم و باید جلوی آنرا بگیرم، دیوار بسازم و اساساً آنرا نپذیرم.»
فیلترینگ مانع فراگیر شدن فناوری ها نشد
به گفته ادهم وقتی فناوری پذیرفته نشود و به درستی شناخته نشود، آمادگی لازم در مقابل آن نیز به وجود نمی آید، چونکه بیشتر راهبرد را بر حذف آن فناوری، نادیده گرفتنش یا فیلتر کردنش بنا شده و استراتژی در همین میدان محدود می شود. او می گوید: « با چنین رویکردی، فناوری تو را دور می زند و از سیاستگذاری ات عبور می کند. در حالیکه آمارهای مصرف نشان داده است که این مدل سیاستگذاری پاسخ نداده است، در چنین وضعیتی برای مرحله بعد هم راهکار مشخصی ندارید. همین اتفاق در گسترش ویدئو در ایران، در رویارویی با ماهواره، اینترنت و شبکه های اجتماعی رخداده است. شما بیشتر مهره های خودرا با هدف ممانعت از ورود این فناوری ها حرکت می دهید. نکته جالب اینجاست که وقتی این فناوری ها وارد عرف جامعه می شوند، استفاده از آنها خیلی گسترده می شود.»
پلت فرم های داخلی با بستن اینترنت بین المللی رشد نمی کنند
این کارشناس همین طور در جواب این پرسش که آیا سیاست فیلترینگ به هدف خود رسیده است، می گوید: « داده های مربوط به مصرف اینترنت در ایران نشان داده است که ۸۵ درصد مردم از فیلترشکن استفاده می نمایند. این آمار، نشان می دهند که سیاست فیلترینگ به هدف موردنظر خود نرسیده است. با این وجود، به جای این که راهبرد دیگری برای مواجهه با فناوری داشته باشیم، بازهم همان مسیر قبلی را ادامه می دهیم. در حالیکه می توانستیم ساختارمان را بگونه ای طراحی نماییم که این فناوری را بپذیریم، در زمین آن بازی نماییم و توانایی خودمان را افزایش دهیم. حتی اگر مقرر است پلت فرم داخلی طراحی نماییم، نباید آنرا در یک فضای گلخانه ای و با بستن الزامی اینترنت بین المللی رشد دهیم. بلکه باید امکان رقابت فراهم باشد تا پلت فرم داخلی در یک فضای رقابتی رشد کند.
ادهم می گوید: « بعنوان مثال، در حوزه اپلیکیشن های مسیریابی، شاهد بودیم که نمونه های داخلی توانستند عملکرد رقابتی تری داشته باشند و وارد چرخه مصرف مردم شوند. این تجربه را میتوان با وضعیت شبکه های اجتماعی داخلی مانند بله و روبیکا مقایسه کرد که کمتر پذیرفته شد. بنابراین، می شد راهبردی طراحی کرد که هم نگرانی های موجود را برطرف کند و هم امکان استفاده از فناوری را فراهم آورد.»
مسدودسازی نه مانع ورود فناوری می شود، نه راه مدیریت آنرا فراهم می آورد
ادهم همین طور در جواب این پرسش که این نوع تفکر مواجهه با فناوری چه خروجی دارد، می گوید: «به هر حال، ما با مطالبی مانند صیانت از داده ها، تنظیم گری و دفاع از گروههای لطمه پذیر، همچون کودکان، مواجه هستیم و کسی منکر اهمیت این مسایل نیست. اما این که به بهانه این نگرانی ها اقدامی انجام ندهیم و صرفا به مسدودسازی روی بیاوریم، نتیجه یک نگاه و طرز تفکر مشخص است. درنتیجه حتی در ایجاد همان دیوار آتشین نیز موفق نمی شویم که بتوانیم بگوییم از ورود فناوری جلوگیری کرده ایم. خروجی این تفکر، مقاومت در مقابل پذیرش فناوری است. مقاومتی که وقتی فناوری فراگیر می شود، راهکار دیگری برای مواجهه با آن ندارد.»
آقامیری نماینده یک طرز تفکر است
او همین طور در جواب این پرسش که چرا شخصی مانند آقامیری در شورایعالی فضای مجازی چنین رویکرد سلبی در مواجه با فناوری هایی مانند استارلینک دارد و از تجربیات گذشته در مقابل فناوری استفاده ای نمی گردد، می گوید: «مسئله صرفا به یک فرد مشخص محدود نمی شود و بیشتر با یک رویکرد در ساختار تصمیم گیری مواجه هستیم و آقامیری نماینده این تفکر است، اما خودش فرد خاص و یگانه ای نیست که چنین نگاهی داشته باشد. ما افراد زیادی با این رویکرد داریم. ساختار شورایعالی فضای مجازی، طرح معروف به صیانت که در کمیسیون اصل ۸۵ مجلس دنبال شد و خیلی از قوانین دیگر، از همین تفکر تاثیر می پذیرند.»
او در آخر می گوید: «مسئله اینست که نگاهی تهاجمی نسبت به هرگونه رشد، پیشبرد و ترقی فناوری وجود دارد و پس از آن هم این حوزه رها می شود. نکته جالب اینجاست که پیامد بعدی همین رویکرد را بعنوان مثال در وضعیت خردسالان هم می بینیم. وقتی خردسالان زیر سن قانونی از فیلترشکن استفاده می نمایند و هیچ راهکار مؤثری برای مدیریت این وضعیت نداریم، با نتیجه همان نوع نگاه مواجه هستیم. این رویکرد چنین خروجی ای به وجود می آورد و بعد ما هر بار از اظهارنظرهای عجیب وغریبی که در این مورد مطرح می شود، تعجب می نماییم. در حالیکه این اظهارنظرها برآمده از همان تفکری است که از ابتدا مبنای تصمیم گیری قرار گرفته است.»
منبع: nextru.ir
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب