رئیس پژوهشگاه فضایی:
گوگل ارث ایرانی بزودی رونمایی می شود جایگزین بومی GPS از راه می رسد
به گزارش نکسترو، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، از توسعه و انجام آزمایش های سامانه ایران زمین اطلاع داد و اظهار داشت: این سامانه مقرر است نقش گوگل ارث را ایفا کند.
به گزارش نکسترو به نقل از مهر، نادر مکاری بامداد امروز در نشست خبری که در محل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار گردید، اظهار داشت: این سیستم در دو بخش عمومی و تجاری عرضه خواهد شد. نسخه عمومی امکاناتی مشابه سرویسهای عمومی نقشه های ماهواره ای را عرضه می کند و در نسخه تجاری، کاربران به ابزارهای مختلف پردازش داده و دریافت خروجی های تخصصی دسترسی خواهند داشت.
به نقل از ایشان، توسعه سیستم «ایران زمین» انجام شده و این سیستم بزودی به شکل عملیاتی عرضه خواهد شد.
تدوین سند جامع ناوبری بومی و پیاده سازی اولین فاز عملیاتی در سال آینده
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در شروع این جلسه با تکیه بر اهمیت استراتژیک موقعیت یابی و ناوبری دقیق برای کشور، از تدوین سند استراتژیک ناوبری فضایی در ماه های نخستین سالجاری اطلاع داد و اظهار داشت: ما گزینه های مختلف فناورانه را به دقت ارزیابی کردیم و یک چارچوب راهبردی مدون تدوین شد تا مسیر دستیافتن به یک منظومه ناوبری بومی هموار شود.
مکاری اضافه کرد: در این سند جامع، استفاده از نگاههای نوین همچون سیستم های کمکی و افزوده (Augmentation) و همین طور ناوبری بر پایه سیگنال های فرصت طلبانه (Signals of Opportunity) در دستور کار مستقیم قرار گرفته است. پژوهشگران و متخصصان ما در پژوهشگاه حالا درحال طراحی و ساخت بخش های مرتبط هستند و مطابق برنامه ریزی صورت گرفته، فاز اول عملیاتی سازی این سند استراتژیک در سال آینده محقق می گردد. باآنکه امکان دارد در قدمهای نخست و نسخه های اولیه، دقت مطلوب غائی حاصل نشود، اما نقطه آغاز استقرار سیستم ناوبری ملی در سال آینده رقم خواهد خورد.
آغاز سوخت مایع در ماهواره «سامان» و منظومه سازی در «ناهید»
وی درباره ی میزان تاثیر تحولات و صدمه به برخی زیرساخت ها بر اولویت های پژوهشگاه و راهکارهای ارتقاء تاب آوری سیستم ها اظهار داشت: واقعیت اینست که ساختمان ها و سازه ها امکان دارد صدمه ببینند یا بخشی از تجهیزات از دست برود، اما سرمایه راهبردی و بنیادین پژوهشگاه، بدنه نخبگانی و نیروی انسانی متخصص آن است. ما بی شک و بلا فاصله به چرخه فعالیت و شبکه ارزش بازگشتیم و پروژه ها را با سرعتی مضاعف پی گرفتیم به شکلی که امروز در بازه ای کوتاه شاهد بهره برداری از پلت فرم های کلیدی مختلفی هستیم که خلأ آنها در کشور محسوس بود.
وی درباره ی تغییرات در ماموریت پروژه ها توضیح داد: متناسب با نیازهای عملیاتی جدید کشور، بازآرایی هدفمندی در پروژه ها اعمال شد. به عنوان نمونه، در سری بلوک های انتقال مداری «سامان»، توسعه پیشرانش مبتنی بر سوخت مایع آغاز شد و در خانواده ماهواره های مخابراتی «ناهید»، فناوری های منظومه ساز پیاده سازی شدند تا بتوانیم همگام با الگوهای نوین جهانی حرکت نماییم.
ادغام هوش مصنوعی در سراسر زنجیره صنعت فضایی
رئیس پژوهشگاه فضایی در ادامه پاسخ به پرسش دیگری پیرامون جایگاه هوش مصنوعی (AI) در زمینه فضایی تاکید کرد: استفاده ما از فناوری هوش مصنوعی هیچگاه محدود به پردازش ثانویه داده ها نیست؛ بلکه هوش مصنوعی در تمام طول زنجیره صنعت فضایی، از نقطه صفر تا انتها، به کار گرفته می شود.
وی اظهار داشت: هوش مصنوعی ابزار کار متخصصان ماست؛ در تحلیل و طراحی ساختار منظومه ها، در ناوبری های فرصت طلبانه، در ارتباطات مخابراتی پیشرفته و در پردازش داده ها، بخصوص در ارتقاء وضوح تصاویر به روش اَبَروضوح (Super-Resolution)، پیش بینی خطاها و تصحیح اطلاعات ارسالی نقشی اساسی دارد. نکته مهم اینست که تمام این الگوریتم ها و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، به شکل بطورکامل درون زا و توسط مهندسان پژوهشگاه توسعه یافته و هیچ نوع وابستگی به خارج از مجموعه وجود ندارد.
نقش داده های ماهواره «خیام» در مدیریت شهری و زیرساخت های انرژی
وی در جواب سوالی درباره ی میزان بهره برداری سازمانهای دولتی از داده ها و تصاویر ماهواره سنجشی خیام و آمارهای مستند اظهار داشت: از سال قبل پروسه اشتراک گذاری و عرضه تصاویر دریافتی ماهواره خیام به دستگاه های مختلف اجرایی شروع شد و نشست های کارشناسی مختلفی با ارگان های مخاطب برگزار کردیم.
وی اضافه کرد: خوشبختانه داده های خیام بازخورد بسیار موثری داشته اند؛ برای نمونه شهرداری ها از این تصاویر دقیق در حوزه رصد توسعه شهری، پایش ساخت وسازها و جلوگیری از تخلفات بهره برده اند. همین طور مجموعه های صنعتی و زیرساختی همچون شرکت ملی گاز و صنایع نفت و انرژی درحال استفاده از این ظرفیت هستند. ما آرشیو کامل داده های ماهواره خیام را در اختیار داریم و از آن به عنوان یکی از هسته های اصلی تغذیه کننده سیستم های کاربردی و سکوهای ملی فضایی استفاده می نماییم.
خدمت فضایی به عموم مردم؛ از مهار فرونشست زمین تا پایش منابع آب و معادن
در ادامه نشست، وی درباره ی کارکردهای ملموس دستیافته های پژوهشگاه در سفره و زیست روزمره مردم اظهار داشت: صنعت فضایی فقط پژوهش تئوریک نیست؛ اثر آن مستقیماً در معیشت و محیط زیست جامعه نمایان می شود. به عنوان مثال، در بخش معدن، برآورد میزان برداشت، پایش وضعیت ذخایر و حتی شناسایی پهنه های معدنی جدید از بستر داده های ماهواره ای امکان دارد.
مکاری خاطرنشان کرد: در حوزه بحران های زیست محیطی، دقیق ترین، کم هزینه ترین و علمی ترین شیوه شناسایی و پایش پدیده فرونشست زمین، داده های فضاپایه است. در بخش کشاورزی هم ارزیابی دقیق سطح زیر کشت و پیش بینی میزان برداشت با سیستم های فضایی صورت می گیرد. افزون بر این، برای مدیریت خشکسالی، پایش نوسانات پهنه های آبی کشور و هشدار زودهنگام مخاطرات طبیعی، داده های فضایی یک ضرورت اجتناب ناپذیرند.
تأسیس «پژوهشکده کاربردها» برای تشکیل اقتصاد فضاپایه
خبرنگار دیگری به نقش اقتصاد دیجیتال و اولویت های کاربردمحور در پژوهشگاه اشاره نمود. مکاری در پاسخ بر یک گزاره کلیدی تاکید کرد و اظهار داشت: بر مبنای تحلیل های نهادهای بین المللی همچون سازمان تجارت جهانی، اقتصاد فضا ستون فقرات و زیربنای اصلی اقتصاد دیجیتال به حساب می آید. اقتصاد دیجیتال نیازمند جریان پیوسته داده است و بخش اعظم این داده ها توسط ماهواره ها تولید می شود. داده خام ماهواره ای بعد از پردازش، به خدمت و خدمت به کسب وکار و ارزش افزوده اقتصادی تبدیل می شود.
وی اضافه کرد: ساختار سنتی پژوهشگاه شامل پژوهشکده های ماهواره و زیرسیستم های سنجشی و مخابراتی بود که فناوری و سخت افزار را توسعه می دادند، اما ماموریت تبدیل این فناوری به خدمت برای سازمانهای دولتی کشور نیازمند بازوی مستقلی بود. از ین جهت، حسب دستور مستقیم وزیر ارتباطات، «پژوهشکده کاربردها» تأسیس شد تا به عنوان سیستم تصمیم یار، ابزارهای تخصصی پایش، نظارت و مدیریت هوشمند را برای همه صنایع کشور عملیاتی سازد.
آخرین وضعیت خانواده «ناهید»
وی در مورد ماموریت ماهواره های سری ناهید هم تشریح کرد: در پروژه «ناهید ۳»، دستیافتن به مدار ژئو (مدار زمین آهنگ در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری) هدف گذاری شده است و در ماهواره «ناهید ۲»، محور تمرکز بر گسترش فناوری های منظومه سازی است تا بستر ایجاد منظومه مخابراتی بومی در لایه لئو (LEO) در داخل کشور فراهم گردد.
رصد تحولات منظومه های جهانی و بومی سازی پیوند میان ماهواره ای (ISL)
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران اضافه کرد: ماموریت سازمانی ما توسعه فناوری، ساخت ماهواره و طراحی منظومه هاست. فناوری مسیر طبیعی پیشرفت خودرا طی می کند و سیاست ما اینست که تمام تحولات پیشرو در سطح دنیا را به دقت رصد نماییم و دانش فنی آنرا به کار بگیریم؛ بنابراین راهبرد ما معطوف به یک برند یا شرکت خاص نیست، بلکه تسلط بر فناوری پایه منظومه سازی را دنبال می نماییم.
مکاری به یکی از گلوگاه های فنی اشاره نمود و اظهار داشت: یکی از پیچیده ترین و کلیدی ترین ارکان منظومه های ماهواره ای، فناوری برقراری ارتباط و پیوند میان ماهواره ای (Inter-Satellite Link یا ISL) است. متخصصان پژوهشگاه فضایی بومی سازی این فناوری را شروع کرده اند تا بتوانیم شبکه سازی مستقل مداری و تبادل پایدار داده را درون ماهواره های منظومه ایرانی بدون وابستگی به ایستگاه های زمینی واسط محقق نماییم.
رئیس پژوهشگاه فضایی گفت: این پژوهشگاه با هدف کاهش هزینه های هنگفت ناشی از شکست ماموریت های فضایی و پرتاب ماهواره ها، دو نرم افزار پیشرفته شبیه ساز سه بعدی بومی سازی کرده است که این نرم افزارها با ارزیابی دقیق عملکرد ماهواره قبل از پرتاب و شبیه سازی شرایط محیطی فضا در زمین، ضریب اطمینان موفقیت ماموریت ها را بشکل قابل توجهی می افزایند.
وی اضافه کرد: خدمات فضاپایه می تواند در حوزه هایی مانند برآورد سطح برداشت محصولات کشاورزی، پایش و پیش بینی خشکسالی و رصد پهنه های آبی کشور مورد استفاده قرار گیرد.
در بخش دیگری از این نشست، مکاری در پاسخ به این پرسش که آیا نمونه های تحقیقاتی یا پروژه های طولانی مدت در اثر جنگ ۴۰ روزه گرفتار توقف شده اند یا خیر، اظهار داشت: این اتفاقات نه فقط وقفه ای در حرکت ما ایجاد نکرد، بلکه قدرت و عزم ما برای عرضه خدمات سریع تر به کشور را دوچندان کرده است. ما در فاصله ای بسیار کوتاه به چرخه فعالیت بازگشتیم، پروژه ها را بازآرایی کردیم و مشارکت خود با سازمانهای دولتی را توسعه دادیم. توسعه پلت فرم «ایران زمین» و یکپارچه سازی سیستم های کاربردی، نمونه های عینی این برگشت سریع است.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران تاکید کرد: ما به تجهیزات و ساختمان ها وابسته نیستیم؛ سرمایه اصلی ما متخصصان متعهد و خوداتکایی است که اجازه نمی دهند دیگران برای مسیر پیشرفت ما تصمیم بگیرند. این خوداتکایی سبب شد که نه فقط پروژه های قبلی را با قدرت ادامه دهیم، بلکه با استفاده از فناوری های روز، نیازهای کشور را در اولویت قرار دهیم.
شکل گیری زیست بوم نوآوری فضایی با راه اندازی «مرکز رشد»
مکاری در ادامه درباره ی برنامه های توسعه ای برای بازیگران جدید این عرصه توضیح داد و اظهار داشت: با عملیاتی شدن سیستم ایران زمین و تحولاتی که فرا می رسد، شاهد تغییرات بزرگی در کشور خواهیم بود. در همین جهت، درحال راه اندازی «مرکز رشد فضایی» هستیم تا محققان و شرکتهای نوپا (استارتاپ ها) بتوانند در صنعت فضایی فعال شوند. هدف ما شکل گیری یک زیست بوم کامل برای صنعت فضایی است که در آن همه بازیگران، از بخش خصوصی تا شرکتهای دانش بنیان، نقش کلیدی ایفا کنند.
آخرین وضعیت بازسازی زیرساخت های صدمه دیده
وی در جواب پرسش خبرنگار دیگری درباره ی میزان خسارت های مادی جنگ و احتمال تکرار حوادث، گفت: طبیعتاً خسارت هایی وارد شد، اما ما بسیار سریع زیرساخت های مدنظر برای توسعه ماهواره ها را احیا کردیم. باآنکه هنوز به وضعیت ۱۰۰ درصدیِ قبل از حادثه نرسیده ایم، اما بخش های ضروری جهت کارهای جاری تعمیر و ساخته شده است و انتظار داریم بزودی وضعیت از قبل هم بهتر شود. در مورد برآورد دقیق عدد خسارت نیز، روال های اداری و فنی درحال پیموده شدن است و هنوز عدد غائی مشخص نمی باشد.
تغییر پارادایم در ارزیابی عملکرد؛ گذار از «شمارش ماهواره» به «خدمات فضاپایه»
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در جواب سوالی درباره ی شاخصهای ارزیابی عملکرد این مجموعه در سالهای آینده اظهار داشت: نگاه ما به شاخصها در این نوبت درحال تغییر است. پیش از این، شاخص اصلی «تعداد ماهواره های پرتاب شده» بود، اما حالا اولویت ما بسمت «خدمات رسانی» حرکت کرده است. امروز شاخصهای ما شامل میزان راندمان، تعداد مشتریان و سرویس گیرندگان، و از تمام مهم تر، میزان توانایی ما در رفع مسایل واقعی کشور است.
وی ادامه داد: «اقتصاد فضا» یکی از مسایل اصلی است که روی آن تمرکز کرده ایم و توسعه هوشمند اقتصاد فضا هم در این راستا تعریف شده است. شاخصهای ما تغییر کرده و بزودی گزارشات دقیقی از این تغییر پارادایم و دستیافته های آن منتشر خواهیم کرد.
مکاری همین طور درباره ی همکاریهای بین المللی و جایگاه ایران در منطقه اظهار داشت: کارهای بین المللی در دو محور اصلی دنبال می شود. نخست، مشارکت فعال در تدوین استانداردهای بین المللی است که محققان ما در این راه گام برداشته اند و بزودی گزارشات آنرا اعلام خواهیم کرد. محور دوم، توسعه ماهواره های مشترک با کشورهای دیگر است که در دستور کار پژوهشگاه قرار دارد.
وی درباره ی جایگاه منطقه ای ایران اضافه کرد: باتوجه به شتابی که در گسترش فناوری های بومی و خدمات فضاپایه داریم، درحال ترسیم نقشه ی راه خود هستیم و انشالله در ماه های آینده، جایگاه و وزن فناوری فضایی ایران در منطقه بیشتر از پیش مشخص خواهد شد.
گذار از بودجه دولتی به درآمدهای فضاپایه و جذب سرمایه گذار
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در بخش دیگری از این جلسه با تشریح تحول بنیادین در نظام تأمین مالی پروژه ها اظهار داشت: یکی از تغییرات ساختاری و مهمی که در این نوبت محقق شده، تغییر در نحوه تأمین اعتبارات است. راهبرد ما اینست که منابع مالی مورد نیاز برای پروژه ها را مستقیماً از محل سفارش و نیازِ خودِ بهره برداران و دستگاه های متقاضی تأمین نماییم.
مکاری اضافه کرد: بر همین اساس، بسمت طراحی و توسعه ماهواره های تخصصی و کاربردمحور حرکت کرده ایم تا پاسخگوی نیازهای واقعی صنایع و نهادهای کشور باشند. هم زمان الگوهای سرمایه گذاری جدیدی را تدوین کرده ایم تا زمینه ورود و مشارکت جدی بخش خصوصی و سرمایه گذاران فراهم گردد.
وی با اشاره به تحولات و تجارب جهانی در حوزه صنعت فضا خاطرنشان کرد: امروز در سطح بین المللی، بخش خصوصی بازیگر اصلی عرصه فضایی شده است؛ از مدیریت ایستگاه های زمینی که به عنوان یک خدمت تجاری عرضه می شود تا توسعه و عملیات پرتابگرها که به شرکتهای خصوصی واگذار شده است. هدف گذاری روشن ما در پژوهشگاه فضایی ایران هم اینست که وابستگی به بودجه عمومی دولت را به حداقل ممکن برسانیم تا "اقتصاد فضا" به مفهوم واقعی کلمه شکل بگیرد و کارهای فضایی کشور بتوانند از محل عرضه خدمت، هزینه های توسعه ای خودرا تأمین و جبران کنند.
منظومه بومی ناوبری جایگزین GPS در پژوهشگاه فضایی ایران پیاده سازی می شود
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران پژوهشگاه فضایی ایران با بررسی گزینه های مختلف ناوبری، یک راهبرد کلیدی تدوین کرده است تا ضمن دستیافتن به یک «منظومه بومی ناوبری»، بتواند از روشهای جدیدی که به آن «آگمنتیشن» (Augmentation) گفته می شود و همین طور روشهای ناوبری «فرصت طلبانه» استفاده نماید. این مورد حالا در دستور کار و جزو راهبردهای اصلی پژوهشگاه قرار دارد.
حرف آخر اینکه اگرچه هنوز به وضعیت ۱۰۰ درصدیِ پیش از حادثه نرسیده ایم، اما بخش های ضروری جهت کارهای جاری تعمیر و تولید شده است و انتظار داریم به زودی وضعیت از قبل هم بهتر شود. در مورد برآورد دقیق عدد خسارت نیز، روال های اداری و فنی در حال پیموده شدن است و هنوز عدد غائی مشخص نمی باشد. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران پژوهشگاه فضایی ایران با بررسی گزینه های مختلف ناوبری، یک راهبرد کلیدی تدوین کرده است تا ضمن رسیدن به یک منظومه بومی ناوبری، بتواند از روش های تازه ای که به آن آگمنتیشن (Augmentation) گفته می شود و همینطور روشهای ناوبری فرصت طلبانه استفاده نماید.
منبع: nextru.ir
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب